Namens Groen+Vooruit dienen wij bezwaar in tegen de voorliggende vergunningsaanvraag van Voodoo Village. We zijn betrokken partij als Groen+Vooruit aangezien wij ons als partij inzetten voor een groene gemeente, waarin biodiversiteit, groene ruimte en natuurbehoud centraal staat. Als de voorliggende omgevingsaanvraag zou worden goedgekeurd, betekent dat volgens ons een te grote impact van het festival op de aanwezige natuurwaarden en biodiversiteit. Daarnaast maken wij ons ernstige zorgen over het precedent dat deze vergunning en eventuele toekomstige uitbreidingen zouden creëren voor verdere aantasting van waardevolle natuurgebieden. Verder zijn veel van onze leden buurtbewoners van het ’s Gravenbos, waardoor zij rechtstreeks betrokken zijn. Bovendien kregen wij ook vragen van andere buurtbewoners met bezorgdheden rond deze omgevingsvergunning. Zij zien in hun onmiddellijke omgeving stukken bos ‘verdwijnen’ terwijl ze er als gewone burgers telkens aan herinnerd worden respectvol om te gaan met het kostbare groen. Deze buurtbewoners dienen elk jaar een evenement te tolereren dat bijna een maand (8.3% van het jaar) de omgeving van het bos beheerst.
Waar elders in Grimbergen zou dit toegelaten worden?
- ‘Ontbossen’ van waardevolle natuur
Een stuk van het projectgebied van Voodoo Village overlapt met een Natura 2000 gebied (Bossen van het zuidoosten van de Zandleemstreek), een natuurgebied dat de hoogste Europese bescherming geniet en dat zowel door de Europese als de Vlaamse overheid als enorm waardevol wordt gezien (https://www.natura2000.vlaanderen.be/wat_is_natura2000). Daarnaast is er een kleine overlap met een VEN-gebied en ligt er een natuurreservaat in de buurt. Juridisch gezien overlappen er enkele habitatrichtlijngebieden met het projectgebied, terwijl het wettelijk vereist is dat een overheid al het mogelijke doet om deze gebieden in stand te houden. Verder geldt er ook een verslechteringsverbod, waarbij de kwaliteit van de habitat niet verstoord mag worden.
Door een festival van deze grootte hier te organiseren wordt de habitat wel verstoord en de kwaliteit aangetast, ook al is het maar tijdelijk. Het opbouwen, verharden, oprijden met zware machines, vertrappelen van de zone, etc. zorgt voor een significante impact. Gedurende bijna een maand worden de normale leefomstandigheden voor het bos en zijn bewoners onmogelijk gemaakt.
Concreet wordt er een stuk van habitatrichtlijngebied 9160 (essen-eikenbossen zonder wilde hyacint) ontbost zodat het ‘Forest’ podium hier kan komen. Dit stuk bos wordt ook aangeduid als biologisch zeer waardevol op de Biologische Waarderingskaart (BWK). Zoals hierboven beschreven heeft de overheid de plicht dit bosgebied in stand te houden en het niet te doen verslechteren. Toch gebeurde dit de voorbije jaren, zoals blijkt uit de documentatie:
“Door de jaarlijkse intensieve betreding door een groot aantal bezoekers tijdens het festival Voodoo Village leidt dit tot een duurzame verstoring van bodem en vegetatie waardoor de standplaatscondities niet langer geschikt zijn voor een boshabitattype”
Net deze oorzaak wordt als argument gebruikt om de ontbossing te onderbouwen. Een Retrorsum causa et effectus, waarbij oorzaak en gevolg omgekeerd worden. Door het toelaten van het gebruik van het bos in de vorige edities is het zodanig beschadigd dat het niet meer als bos kan dienen. Dit zou dan een argument zijn om het dan maar niet meer als bos te beschouwen. De problematiek die ze zelf creëren volstaat ineens als reden om het definitief te verpesten.
Een bos wordt door het kenniscentrum BOS+ gedefinieerd als:
“Een bos is een grote oppervlakte relatief dicht met bomen bezet en met één of meerdere hoofdboomsoorten. Een bos is echter meer dan bomen alleen: het is een volledig ecosysteem waarin bomen en planten, dieren, schimmels en bacteriën in een hecht verband met elkaar samenleven en afhankelijk zijn van elkaar.
Het bos kan je verticaal opdelen in verschillende lagen of strata. Van boven naar onder onderscheiden we de boomlaag, struiklaag, kruidlaag en strooisellaag. Eenzelfde gelaagdheid zien we ook bij de verspreiding van de bosdieren: sommigen brengen hun tijd vooral door in de hogere regionen van het bos terwijl anderen meer op de grond leven.”
Door de kruid- en struiklaag te verwijderen wordt er dus een inherent deel van het bos vernietigd. Enkel de bomen behouden volstaat niet om de rijke biodiversiteit van wat een bos een bos maakt te behouden. De compensatie op een andere plaats volstaat niet om de biodiversiteit van dit stuk bos te compenseren. De bomen blijven achter als een getuige van wat ooit een bos is geweest. Dit gaat opnieuw in tegen de zorgplicht die een overheid heeft om waardevolle natuurgebieden in stand te houden.
Tot slot spreekt de documentatie zichzelf tegen:
“Ten opzichte van de vorige edities van het festival treedt er in de toekomst geen bijkomend ruimtebeslag op. Het organiseren van een editie met hetzelfde ruimtebeslag als de vorige edities zal geen bijkomende schade aan vegetaties met zich meebrengen. Wel mag er geen uitbreiding van ruimtebeslag in waardevolle natuur optreden in de toekomst”
Toch wordt in deze editie juist een vergunning gevraagd om bijkomende schade aan vegetatie aan te brengen, namelijk het mechanisch of chemisch beschadigen of vernietigen van vegetatie door de kruid- en struiklaag te verwijderen.
- Uitbreiding van Voodoo Village
Wat vorig jaar een uitzondering had moeten zijn, een festivalweekend met 3 dagen, blijkt zoals gevreesd een verworven recht geworden te zijn. Zo een uitbreiding brengt natuurlijk extra overlast met zich mee, zowel op de natuur als op de omwonenden. Extra bezoekers betekent extra infrastructuurwerken (verharding, aanvoer materiaal, wc’s, …) en betekent dus een aanval op het bosgebied. Samen met de opbouw en afbraak wordt het bos dus bijna een maand gegijzeld. Dit jaar wordt dit dan nog uitgebreid met het ontbossen van bepaalde stukken. Door dit nu goed te keuren, wordt een precedent gecreëerd om dit volgend jaar opnieuw te proberen met andere stukken bos. Zoals hierboven beschreven lijkt de impact op de natuur dat er nu al is voor de organisatie een argument te zijn om net nog meer natuur aan te tasten.
Verder komt de functie van het festival niet overeen met de bestemming van het gebied (parkgebied en bosgebied). Een recreatieve bestemming kan enkel gezien worden als ondergeschikte functie aan de hoofdbestemming. Zoals de eigen documentatie reeds voorlegt, is dit niet het geval:
“Het begrip ‘ondergeschikte functie’ bij het recreatief medegebruik is moeilijk te rijmen in functie van de omvang en de intensiteit van het festival gedurende een korte periode in het jaar.”
Er wordt gebruik gemaakt van de afwijkingsmogelijkheid van de bestemming van het projectgebied. Volgens de motivatie wordt door de organisatie van het festival aan het domein een bijkomende functie gegeven die het toegankelijk maakt voor sociaal-cultureel of recreatief gebruik. Echter, deze toegankelijkheid geldt slecht voor een beperkte groep Grimbergenaars (in 2024 kwamen slechts 830 of 3% van het totaal aantal bezoekers uit Grimbergen zelf). Die moeten dan ook nog eens meer dan €200 kunnen betalen voor het weekend. Verder wordt medegebruik beargumenteerd door te zeggen dat het festival de hoofdfunctie niet verhindert. Door een stuk van het waardevolle bos te ontbossen, wordt de hoofdfunctie natuurlijk wel verhinderd (zie hierboven). Ook wordt gedurende bijna een maand – dat is 8,3% van het jaar – verhinderd dat het gebied zijn hoofdbestemming kan vervullen. Men kan dus niet spreken van een “beperkt impact “ aangezien in de begeleidende documentatie zelf verwezen wordt naar het onherstelbaar beschadigen van het bosgebied door de activiteiten van het festival (zie ook hierboven).
Besluit
Van burgers wordt vandaag terecht verwacht dat zij zuinig omspringen met water, zorg dragen voor bomen en groen, en bijdragen tot natuurherstel. Het is moeilijk te verantwoorden dat tegelijkertijd een jaarlijks evenement wordt toegelaten waarvan de impact volgens de eigen documenten leidt tot het verlies van habitatkwaliteit in een biologisch zeer waardevol bos. Een consequent natuurbeleid vereist dat ook grote evenementen en private initiatiefnemers dezelfde verantwoordelijkheid dragen voor het behoud van natuurwaarden. Het festival zoals de editie van 2024 (met slechts twee festivaldagen) is voor Groen+Vooruit het maximum dat toelaatbaar is in dit waardevolle natuurgebied. Elke verdere uitbreiding of functiewijziging in functie van het festival is ontoelaatbaar.
Gelet op:
- de aanwezigheid van Natura 2000-habitats en andere beschermde natuurwaarden;
- de vastgestelde aantasting van bodem, vegetatie en bosfunctie;
- de duurzame verstoring van een biologisch zeer waardevol bos;
- de aanzienlijke belasting door opbouw-, festival- en afbraakactiviteiten;
- het risico op verdere uitbreidingen en het ongewenste precedent dat hierdoor ontstaat;
verzoeken wij het College om deze vergunningsaanvraag ongunstig te beoordelen en de gevraagde vergunning te weigeren.
Het beschermen van waardevolle natuurgebieden moet voorrang krijgen op tijdelijke recreatieve activiteiten. Wat eenmaal verloren gaat aan biodiversiteit en habitatkwaliteit, kan niet eenvoudig worden hersteld. Juist daarom is een voorzorgsbenadering hier noodzakelijk.